Railway New Rule: ટ્રેનમાં મોટા અવાજે રીલ્સ જોવી કે ફોન પર વાત કરવી પડશે ભારે! જાણો રેલવેના નિયમો અને દંડ વિશે

નવી દિલ્હી: ભારતીય રેલવેમાં દરરોજ લાખો મુસાફરો મુસાફરી કરે છે. મુસાફરોની સુવિધા અને શાંતિ જળવાઈ રહે તે માટે ટ્રેનમાં મોબાઇલનો ઉપયોગ કરતી વખતે અન્ય મુસાફરોની સુવિધાનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. ખાસ કરીને ટ્રેનમાં સ્પીકર પર મોટા અવાજે રીલ્સ, વીડિયો કે ગીતો વગાડવાથી અન્ય મુસાફરોને પરેશાની થઈ શકે છે.

ટ્રેનમાં મુસાફરી દરમિયાન શાંતિ જાળવવા માટે મુસાફરોએ રેલવેના નિયમો અને પોતાની જવાબદારીઓ સમજવી જોઈએ. જોકે, માત્ર મોબાઇલ પર રીલ્સ જોવા કે ફોન પર વાત કરવા બદલ દરેક કિસ્સામાં એકસરખો દંડ લાગતો નથી.

ટ્રેનમાં મોટા અવાજે રીલ્સ જોવી પડશે ભારે?

મોબાઇલ પર વીડિયો, રીલ્સ કે ગીતો મોટા અવાજે વગાડવાથી આસપાસના મુસાફરોની ઊંઘ અને આરામમાં ખલેલ પડી શકે છે. ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે અને લાંબી મુસાફરી દરમિયાન આ સમસ્યા ગંભીર બની શકે છે.

તેથી મુસાફરોએ ઇયરફોન અથવા હેડફોનનો ઉપયોગ કરવો, મોબાઇલનો અવાજ ઓછો રાખવો અને અન્ય મુસાફરોને ખલેલ ન પહોંચે તેનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

ફોન પર ઊંચા અવાજે વાત કરવાથી શું થશે?

ટ્રેનમાં ફોન પર વાત કરવી પોતે પ્રતિબંધિત નથી. પરંતુ સ્પીકર ચાલુ રાખીને ઊંચા અવાજે વાત કરવી, સતત હંગામો કરવો અથવા અન્ય મુસાફરોને જાણીજોઈને પરેશાન કરવું ઉપદ્રવના સ્વરૂપમાં આવી શકે છે.

જો કોઈ મુસાફરનું વર્તન કાયદાકીય રીતે ઉપદ્રવ ગણાય અને લાગુ પડતી જોગવાઈઓની શરતો પૂર્ણ થતી હોય, તો રેલવે અધિકારીઓ પરિસ્થિતિ અનુસાર કાર્યવાહી કરી શકે છે.

રેલવે અધિનિયમની કઈ કલમ હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે?

રેલવે અધિનિયમ, 1989ની કલમ 145માં નશાની સ્થિતિ અને ઉપદ્રવ (Nuisance) સંબંધિત જોગવાઈઓ છે. ટ્રેનમાં મોટા અવાજે વીડિયો વગાડવાથી અન્ય મુસાફરોને ખલેલ થતી હોય તો પરિસ્થિતિના આધારે આ કલમ હેઠળ કાર્યવાહીનો પ્રશ્ન ઊભો થઈ શકે છે.

માત્ર મોબાઇલનો ઉપયોગ કરવો એ ઉપદ્રવ નથી. કાર્યવાહી માટે મુસાફરનું વર્તન, પરિસ્થિતિ, લાગુ પડતી કાયદાકીય જોગવાઈ અને જરૂરી પુરાવા મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ટ્રેનમાં રીલ્સ જોવા બદલ કેટલો દંડ થઈ શકે?

રેલવેના નિયમો અંગેના અહેવાલોમાં ઉપદ્રવ બદલ દંડ અને અધિકૃત કર્મચારીની સૂચના છતાં ઉપદ્રવ ચાલુ રાખવા બદલ વધુ કડક સજાની જોગવાઈનો ઉલ્લેખ થયો છે.

1. ઉપદ્રવ કરવા બદલ કાર્યવાહી

રેલવે અધિનિયમની કલમ 145 હેઠળ લાગુ પડતી જોગવાઈઓ અને તેના અમલની તારીખને આધારે દંડ, ટ્રેન અથવા રેલવે પરિસરમાંથી દૂર કરવાની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

2. અધિકૃત સૂચના છતાં ઉપદ્રવ ચાલુ રાખવો

કેટલાક તાજેતરના અહેવાલોમાં ₹1,000 સુધીના દંડ અને સૂચના છતાં ઉપદ્રવ ચાલુ રાખવા બદલ ₹5,000 સુધીના દંડ અથવા છ મહિના સુધીની સાદી કેદ અથવા બંનેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

મહત્ત્વપૂર્ણ કાનૂની નોંધ: ઉપર જણાવેલી દંડની રકમ અને સજાને દરેક મુસાફર પર આપમેળે લાગુ પડતી સજા તરીકે ન સમજવી. ચોક્કસ દંડ લાગુ પડતી કાયદાકીય જોગવાઈ, સુધારાની અમલ તારીખ અને કેસના તથ્યો પર આધારિત છે. પ્રકાશિત કરતાં પહેલાં વર્તમાન સત્તાવાર કાયદો અને રેલવે પરિપત્ર ચકાસવો.

શું માત્ર ફોન પર વાત કરવા બદલ દંડ થશે?

સામાન્ય રીતે ફોન પર વાત કરવી અને અન્ય મુસાફરોને પરેશાન કરવું અલગ બાબતો છે. શાંતિથી વાત કરવી અથવા હેડફોન વડે વીડિયો જોવો એ આપમેળે ઉપદ્રવ ગણાતો નથી.

જો કોઈ મુસાફર સતત મોટા અવાજે વાત કરે, સ્પીકર પર વીડિયો વગાડે અથવા અધિકૃત કર્મચારીની કાયદેસરની સૂચના છતાં ખલેલ પહોંચાડતું વર્તન ચાલુ રાખે, તો પરિસ્થિતિ પ્રમાણે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

રેલવે અધિકારીઓ શું કાર્યવાહી કરી શકે?

• મુસાફરને અવાજ ઓછો કરવા અથવા ઉપદ્રવ બંધ કરવા સૂચના આપી શકે છે.
• જરૂરિયાત મુજબ અધિકૃત રેલવે કર્મચારી અથવા સુરક્ષા કર્મચારીની મદદ લેવામાં આવી શકે છે.
• લાગુ પડતી કાયદાકીય જોગવાઈ હેઠળ દંડ અથવા અન્ય કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
• કાયદાની શરતો પૂર્ણ થતી હોય તો સંબંધિત સત્તાધિકારી આગળની કાર્યવાહી કરી શકે છે.

દરેક કિસ્સામાં કાર્યવાહી એકસરખી હોય એવું નથી. અધિકારીની સત્તા અને લાગુ પડતી કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ જ પગલાં લઈ શકાય છે.

મુસાફરો ફરિયાદ ક્યાં કરી શકે?

જો કોઈ મુસાફર મોટા અવાજે વીડિયો વગાડીને અથવા અન્ય રીતે સતત પરેશાન કરતો હોય, તો મુસાફરો નીચેના વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

• ટ્રેનમાં હાજર TTE અથવા સંબંધિત રેલવે કર્મચારીને જાણ કરો.
• જરૂર પડે તો રેલવે સુરક્ષા કર્મચારીનો સંપર્ક કરો.
• રેલવેની સત્તાવાર Rail Madad સેવા દ્વારા ફરિયાદ નોંધાવો.
• ફરિયાદમાં ટ્રેન નંબર, કોચ નંબર, મુસાફરીનો સમય અને સમસ્યાની વિગતો આપો.

સત્તાવાર ફરિયાદ પોર્ટલ:
Rail Madad – Indian Railways

મુસાફરોએ કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ?

• રીલ્સ અને વીડિયો જોતી વખતે ઇયરફોન અથવા હેડફોનનો ઉપયોગ કરો.
• ફોન પર વાત કરતી વખતે અવાજ ધીમો રાખો.
• રાત્રિના સમયે અન્ય મુસાફરોની ઊંઘમાં ખલેલ ન પહોંચાડો.
• સ્પીકર પર મોટા અવાજે વીડિયો કે ગીતો વગાડવાનું ટાળો.
• કોચમાં હંગામો, ઝઘડો કે ગાળાગાળી કરવાનું ટાળો.
• રેલવે કર્મચારીઓની કાયદેસરની સૂચનાઓનું પાલન કરો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)

શું ટ્રેનમાં રીલ્સ જોવી પ્રતિબંધિત છે?

રીલ્સ જોવી પોતે પ્રતિબંધિત નથી. પરંતુ મોટા અવાજે વીડિયો વગાડીને અન્ય મુસાફરોને પરેશાન કરવાથી ઉપદ્રવ સંબંધિત કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

શું ફોન પર વાત કરવા બદલ ₹1,000નો દંડ થશે?

માત્ર ફોન પર વાત કરવા બદલ દરેક કિસ્સામાં ₹1,000નો દંડ થાય છે એવું કહી શકાય નહીં. વર્તન ઉપદ્રવ ગણાય છે કે નહીં અને કઈ કાયદાકીય જોગવાઈ લાગુ પડે છે તેના આધારે નિર્ણય લેવાય છે.

શું રેલવે ₹5,000 સુધીનો દંડ વસૂલી શકે છે?

કેટલાક અહેવાલોમાં અધિકૃત કર્મચારીની સૂચના છતાં ઉપદ્રવ ચાલુ રાખવા બદલ ₹5,000 સુધીના દંડ અથવા છ મહિના સુધીની સાદી કેદ અથવા બંનેનો ઉલ્લેખ છે. આ સજાની જોગવાઈનો વર્તમાન કાયદા અને અમલ તારીખ સાથે મેળ ચકાસવો જરૂરી છે.

શું ગુજરાતની ટ્રેનોમાં પણ આ નિયમ લાગુ પડે છે?

રેલવે અધિનિયમ સંબંધિત રેલવે નેટવર્ક પર લાગુ પડે છે. જોકે, ચોક્કસ ઝોનમાં અમલની પ્રક્રિયા અને તાજેતરના પરિપત્રની વિગતો માટે પશ્ચિમ રેલવે અથવા સંબંધિત સત્તાવાર રેલવે વિભાગની જાહેરાત તપાસવી જોઈએ.

મુસાફરો ફરિયાદ કેવી રીતે નોંધાવી શકે?

મુસાફરો ટ્રેનમાં હાજર અધિકૃત રેલવે કર્મચારીને જાણ કરી શકે છે અથવા Rail Madadના સત્તાવાર પોર્ટલ દ્વારા ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે.

નિષ્કર્ષ

ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતી વખતે અન્ય મુસાફરોની સુવિધાનું ધ્યાન રાખવું દરેકની જવાબદારી છે. મોટા અવાજે રીલ્સ જોવી, સ્પીકર પર ગીતો વગાડવા અને અન્ય મુસાફરોને સતત પરેશાન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. કાયદાકીય કાર્યવાહી અને દંડ અંગેના દાવા કરતાં પહેલાં લાગુ પડતી સત્તાવાર જોગવાઈની ચકાસણી કરવી જરૂરી છે.

મહત્ત્વપૂર્ણ નોંધ: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે છે. ચોક્કસ દંડની રકમ, સજાની જોગવાઈ અને નવા નિયમના અમલ અંગે અંતિમ માહિતી માટે સત્તાવાર રેલવે જાહેરાત તથા લાગુ પડતો કાયદો તપાસો.

સત્તાવાર માહિતી માટે:
Indian Railways |
India Code